Chim ác là (Pica pica) - Tết Thất Tịch
_____

Nội dung tem: Chim ác là (Pica pica)

Người thiết kế: Feng Yuan

In tại: nhà in Henan Provincal Postage Stamp Works

Quốc gia: Trung Quốc

Ngày phát hành: 28/08/2017

Số răng: 13

Kích thước (mm): 40 x 30

Kiểu in: Offset thạch bản và tinh khắc

Mã số: CN 4930

Bộ tem: CN2017-21 (1 tem)

Thông tin:

Chim ác là (Pica pica) là một loài chim thuộc họ Quạ (Corvidae), nổi bật với ngoại hình đen – trắng tương phản và trí thông minh vượt trội. Trong tiếng Việt, tên gọi "ác là" đôi khi bị hiểu sai theo nghĩa tiêu cực, nhưng thực tế đây là một loài chim rất đặc biệt, có giá trị nghiên cứu cao.

Thông tin cơ bản về chim ác là

Đặc điểm Thông tin
Tên khoa học Pica pica
Tên tiếng Anh Eurasian magpie
Họ Corvidae (Họ quạ)
Phân bố Châu Âu, Bắc Phi, Trung và Đông Á
Tuổi thọ 5–15 năm trong tự nhiên

Đặc điểm nổi bật

  • Màu sắc:

    • Bộ lông chủ yếu là đen và trắng, nhưng dưới ánh sáng, lông đen có thể ánh xanh lam hoặc xanh lục kim loại.

  • Đuôi dài: Đuôi dài gần bằng thân, góp phần tạo nên dáng vẻ rất đặc trưng.

  • Giọng kêu: Thường kêu “chéc chéc” lớn và chói tai, không du dương như các loài chim hót.

Chim ác là – Một trong những loài chim thông minh nhất

  • Tự nhận diện trong gương: Là một trong số ít loài động vật (ngoài con người, cá heo, voi...) có thể nhận ra chính mình trong gương.

  • Sử dụng công cụ: Có khả năng dùng que hoặc vật thể đơn giản để lấy thức ăn.

  • Trí nhớ không gian rất tốt: Chúng có thể nhớ chính xác vị trí đã giấu thức ăn hàng tuần liền.

  • Hiểu được khái niệm "ý định" của người khác: Nghiên cứu cho thấy chim ác là có thể thay đổi hành vi nếu cảm thấy đang bị quan sát.

Biểu tượng và quan niệm dân gian

  • Phương Tây:

    • Thường gắn với điềm gở, trộm cắp (vì tính cách tò mò và hay lấy vật lấp lánh).

    • Một số văn hóa lại xem một con ác là là điềm xấu, hai con là điềm tốt (có liên quan đến bài vè nổi tiếng "One for sorrow, two for joy...").

  • Phương Đông (Trung Quốc, Hàn Quốc):

    • Gọi là hỉ thước (喜鹊) – "chim báo tin vui".

    • Truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ: chính chim hỉ thước kết cầu Ô Thước để hai người gặp nhau vào ngày Thất Tịch.

Lưu ý: Chim "ác là" và chim "hỉ thước" về cơ bản là cùng một loài – Pica pica, nhưng quan niệm văn hóa khác nhau đã gắn cho nó những hình ảnh khác biệt.

Chim ác là trong văn hóa Việt

  • Ít được ca ngợi như chim én, chim hạc, nhưng vẫn xuất hiện trong một số tục ngữ như:

    • “Lắm mồm như chim ác là” – phản ánh giọng kêu ồn ào của chúng.

  • Thường bị hiểu nhầm là điềm xấu, dù trong tự nhiên, chúng là loài chim rất hữu ích và thông minh.

Sự thật thú vị

  • Ác là bị hấp dẫn bởi đồ vật sáng loáng – nhưng không phải vì “tham” như truyền thuyết, mà vì tò mò.

  • Tổ chim ác là rất lớn, thường hình mái vòm, có cả... cửa ra và cửa vào riêng biệt.

TẾT THẤT TỊCH

Tết Thất Tịch (七夕节) là một ngày lễ truyền thống có nguồn gốc từ Trung Quốc, được du nhập và phổ biến tại nhiều nước châu Á như Việt Nam, Nhật Bản (Tanabata), Hàn Quốc (Chilseok). Ở Việt Nam, ngày này thường được gọi là "Ngày Thất Tịch" và rơi vào ngày 7 tháng 7 âm lịch hàng năm.

1. Nguồn gốc

Tết Thất Tịch gắn liền với truyền thuyết cảm động về Ngưu Lang – Chức Nữ, hai người yêu nhau nhưng bị chia cách, chỉ được gặp nhau một lần mỗi năm vào đêm Thất Tịch. Theo truyền thuyết:

  • Ngưu Lang là chàng chăn trâu.

  • Chức Nữ là nàng tiên dệt vải.
    Họ yêu nhau say đắm nhưng bị Ngọc Hoàng ngăn cấm. Mỗi năm, vào ngày 7/7 âm lịch, đàn chim ô thước sẽ bắc cầu cho hai người gặp nhau trên sông Ngân Hà.

2. Ý nghĩa của Tết Thất Tịch ở Việt Nam

  • Ngày lễ tình yêu phương Đông: Dù không rầm rộ như Valentine phương Tây (14/2), Thất Tịch được xem là ngày của các cặp đôi yêu nhau.

  • Cầu duyên: Người độc thân thường đi chùa, cầu nguyện sớm gặp được ý trung nhân.

  • Ăn chè đậu đỏ: Một truyền thống hiện đại phổ biến trong giới trẻ Việt Nam – ăn chè đậu đỏ vào ngày Thất Tịch để "cầu có đôi có cặp".

3. Tập tục & hoạt động phổ biến

  • Ăn chè đậu đỏ: Người ta tin rằng ăn món này sẽ giúp tình duyên suôn sẻ hoặc sớm gặp được "người ấy".

  • Đi chùa cầu duyên: Nhất là ở những nơi linh thiêng như chùa Hà (Hà Nội), chùa Ngọc Hoàng (TP.HCM).

  • Tặng quà cho người yêu: Một số cặp đôi tận dụng ngày này như dịp để bày tỏ tình cảm.

4. So sánh với các nước khác

  • Trung Quốc: Thất Tịch là "Valentine phương Đông", thường tặng quà, hoa, viết thơ tình.

  • Nhật Bản: Ngày lễ Tanabata, trẻ em treo điều ước lên cây tre.

  • Hàn Quốc: Chilseok, ít thiên về tình yêu hơn, thường là dịp ăn mì lúa mì mùa mới.